سلام بر حیدر بابا
حیدر بابایه سلام
۱
u202bحیدربابا چو ابر شَخَد ، غُرّد آسمانu202c
u202bحیدربابا ایلدیریملار شاخانداu202c
u202bسیلابهاى تُند و خروشان شود روانu202c
سئللر سولار شاققیلدییوب آخانداu202c
u202bصف بسته دختران به تماشایش آن زمانu202c
u202bقیزلار اوْنا صف باغلییوب باخانداu202c
u202bبر شوکت و تبار تو بادا سلام منu202c
u202bسلام اولسون شوْکتوْزه ائلوْزه !u202c
u202bگاهى رَوَد مگر به زبان تو نام منu202c
u202bمنیم دا بیر آدیم گلسین دیلوْزهu202c
۲
حیدربابا چو کبکِ تو پَرّد ز روى خاکu202c
u202bحیدربابا ، کهلیک لروْن اوچانداu202c
خرگوشِ زیر بوته گُریزد هراسناکu202c
u202bکوْل دیبینن دوْشان قالخوب قاچانداu202c
u202bباغت به گُل نشسته و گُل کرده جامه چاکu202c
u202bباخچالارون چیچکلنوْب آچانداu202c
u202bممکن اگر شود ز منِ خسته یاد کنu202c
u202bبیزدن ده بیر موْمکوْن اوْلسا یاد ائلهu202c
u202bدلهاى غم گرفته ، بدان یاد شاد کنu202c
u202bآچیلمیان اوْرکلرى شاد ائله
۳
چون چارتاق را فِکنَد باد نوبهارu202c
u202bبایرام یئلى چارداخلارى ییخانداu202c
u202bنوروزگُلى و قارچیچگى گردد آشکارu202c
u202bنوْروز گوْلى ، قارچیچکى چیخانداu202c
بفشارد ابر پیرهن خود به مَرغزارu202c
آغ بولوتلار کؤینکلرین سیخانداu202c
از ما هر آنکه یاد کند بى گزند باد
u202bبیزدن ده بیر یاد ائلییه ن ساغ اوْلسونu202c
u202bگو : درد ما چو کوه بزرگ و بلند باد
u202bدردلریمیز قوْى دیّکلسین ، داغ اوْلسون
۴
u202bحیدربابا چو داغ کند پشتت آفتابu202c
u202bحیدربابا ، گوْن دالووى داغلاسین !u202c
رخسار تو بخندد و جوشد ز چشمه آبu202c
u202bاوْزوْن گوْلسوْن ، بولاخلارون آغلاسین !u202c
یک دسته گُل ببند براى منِ خرابu202c
اوشاخلارون بیر دسته گوْل باغلاسین !u202c
u202bبسپار باد را که بیارد به کوى منu202c
یئل گلنده ، وئر گتیرسین بویاناu202c
u202bباشد که بخت روى نماید به سوى منu202c
بلکه منیم یاتمیش بختیم اوْیاناu202c
۵
حیدربابا ، همیشه سر تو بلند بادu202c
حیدربابا ، سنوْن اوْزوْن آغ اوْلسون !u202c
u202bاز باغ و چشمه دامن تو فرّه مند بادu202c
u202bدؤرت بیر یانون بولاغ او ْلسون باغ اوْلسون !u202c
u202bاز بعدِ ما وجود تو دور از گزند باد
u202bبیزدن سوْرا سنوْن باشون ساغ اوْلسون !u202c
u202bدنیا همه قضا و قدر ، مرگ ومیر شد
دوْنیا قضوْ-قدر ، اؤلوْم-ایتیمدىu202c
u202bاین زال کى ز کُشتنِ فرزند سیر شد ؟
دوْنیا بوْیى اوْغولسوزدى ، یئتیمدىu202c
۶
u202bحیدربابا ، ز راه تو کج گشت راه منu202c
u202bحیدربابا ، یوْلوم سنن کج اوْلدىu202c
عمرم گذشت و ماند به سویت نگاه منu202c
u202bعؤمروْم کئچدى ، گلممه دیم ، گئج اوْلدىu202c
دیگر خبر نشد که چه شد زادگاه منu202c
هئچ بیلمه دیم گؤزللروْن نئج اوْلدىu202c
هیچم نظر بر این رهِ پر پرپیچ و خم نبودu202c
u202bبیلمزیدیم دؤنگه لر وار ، دؤنوْم وارu202c
u202bهیچم خبر زمرگ و ز هجران و غم نبودu202c
u202bایتگین لیک وار ، آیریلیق وار ، اوْلوْم وارu202c
۷
u202bبر حق مردم است جوانمرد را نظرu202c
u202bحیدربابا ، ایگیت اَمَک ایتیرمزu202c
u202bجاى فسوس نیست که عمر است در گذرu202c
u202bعؤموْر کئچر ، افسوس بَرَه بیتیرمزu202c
u202bنامردْ مرد ، عمر به سر مى برد مگر !u202c
u202bنامرد اوْلان عؤمرى باشا یئتیرمزu202c
در مهر و در وفا ، به خدا ، جاودانه ایمu202c
u202bبیزد ، واللاه ، اونوتماریق سیزلرىu202c
u202bما را حلال کن ، که غریب آشیانه ایمu202c
u202bگؤرنمسک حلال ائدوْن بیزلرىu202c
۸
u202bمیراَژدَر آن زمان که زند بانگِ دلنشینu202c
u202bحیدربابا ، میراژدر سَسلنندهu202c
شور افکند به دهکده ، هنگامه در زمینu202c
کَند ایچینه سسدن - کوْیدن دوْشندهu202c
u202bاز بهر سازِ رستمِ عاشق بیا ببینu202c
u202bعاشیق رستم سازین دیللندیرندهu202c
u202bبى اختیار سوى نواها دویدنمu202c
u202bیادوندادى نه هؤلَسَک قاچاردیمu202c
چون مرغ پرگشاده بدانجا رسیدنمu202c
u202bقوشلار تکین قاناد آچیب اوچاردیمu202c
۹
u202bدر سرزمینِ شنگل آوا ، سیبِ عاشقانu202c
u202bشنگیل آوا یوردى ، عاشیق آلماسىu202c
رفتن بدان بهشت و شدن میهمانِ آنu202c
u202bگاهدان گئدوب ، اوْردا قوْناق قالماسىu202c
u202bبا سنگ ، سیب و بِهْ زدن و ، خوردن آنچنان !u202c
u202bداش آتماسى ، آلما ، هیوا سالماسىu202c
در خاطرم چو خواب خوشى ماندگار شدu202c
u202bقالیب شیرین یوخى کیمین یادیمداu202c
روحم همیشه بارور از آن دیار شدu202c
u202bاثر قویوب روحومدا ، هر زادیمداu202c
۱۰
u202bحیدربابا ، قُورى گؤل و پروازِ غازهاu202c
u202bحیدربابا ، قورى گؤلوْن قازلارىu202c
u202bدر سینه ات به گردنه ها سوزِ سازهاu202c
u202bگدیکلرین سازاخ چالان سازلارىu202c
u202bپاییزِ تو ، بهارِ تو ، در دشتِ نازهاu202c
u202bکَت کؤشنین پاییزلارى ، یازلارىu202c
u202bچون پرده اى به چشمِ دلم نقش بسته استu202c
u202bبیر سینما پرده سى دیر گؤزوْمدهu202c
u202bوین شهریارِ تُست که تنها نشسته استu202c
u202bتک اوْتوروب ، سئیر ائده رم اؤزوْمدهu202c
۱۱
u202bحیدربابا ، زجادّة شهر قراچمنu202c
u202bحیدربابا ، قره چمن جاداسىu202c
u202bچاووش بانگ مى زند آیند مرد و زنu202c
u202bچْووشلارین گَلَر سسى ، صداسىu202c
u202bریزد ز زائرانِ حَرَم درد جان وتنu202c
u202bکربلیا گئدنلرین قاداسىu202c
u202bبر چشمِ این گداصفتانِ دروغگوu202c
u202bدوْشسون بو آج یوْلسوزلارین گؤزوْنهu202c
u202bنفرین بر این تمدّنِ بى چشم و آبروu202c
u202bتمدّونون اویدوخ یالان سؤزوْنهu202c
۱۲
شیطان زده است است گول و زِ دِه دور گشته ایم
u202bحیدربابا ، شیطان بیزى آزدیریبu202c
u202bکنده است مهر را ز دل و کور گشته ایمu202c
u202bمحبتى اوْرکلردن قازدیریبu202c
زین سرنوشتِ تیره چه بى نور گشته ایمu202c
u202bقره گوْنوْن سرنوشتین یازدیریبu202c
این خلق را به جان هم انداخته است دیوu202c
u202bسالیب خلقى بیر-بیرینن جانیناu202c
u202bخود صلح را نشسته به خون ساخته است دیوu202c
u202bباریشیغى بلشدیریب قانیناu202c
۱۳
u202bهرکس نظر به اشک کند شَر نمى کندu202c
گؤز یاشینا باخان اوْلسا ، قان آخمازu202c
انسان هوس به بستن خنجر نمى کندu202c
u202bانسان اوْلان خنجر بئلینه تاخمازu202c
u202bبس کوردل که حرف تو باور نمى کندu202c
u202bآمما حئییف کوْر توتدوغون بوراخمازu202c
u202bفردا یقین بهشت ، جهنّم شود به ماu202c
u202bبهشتیمیز جهنّم اوْلماقدادیر !u202c
u202bذیحجّه ناگزیر ، محرّم شود به ماu202c
u202bذى حجّه میز محرّم اوْلماقدادیر !u202c
۱۴
هنگامِ برگ ریزِ خزان باد مى وزیدu202c
u202bخزان یئلى یارپاخلارى تؤکندهu202c
از سوى کوه بر سرِ دِه ابر مى خزیدu202c
u202bبولوت داغدان یئنیب ، کنده چؤکندهu202c
u202bبا صوت خوش چو شیخ مناجات مى کشیدu202c
u202bشیخ الاسلام گؤزل سسین چکندهu202c
u202bدلها به لرزه از اثر آن صلاى حقu202c
u202bنیسگیللى سؤز اوْرکلره دَیَردىu202c
خم مى شدند جمله درختان براى حقu202c
u202bآغاشلار دا آللاها باش اَیَردىu202c
۱۵
u202bداشلى بُولاخ مباد پُر از سنگ و خاک و خَسu202c
u202bداشلى بولاخ داش-قومونان دوْلماسین !u202c
u202bپژمرده هم مباد گل وغنچه یک نَفسu202c
u202bباخچالارى سارالماسین ، سوْلماسین !u202c
u202bاز چشمه سارِ او نرود تشنه هیچ کسu202c
u202bاوْردان کئچن آتلى سوسوز اولماسین !u202c
u202bاى چشمه ، خوش به حال تو کانجا روان شدىu202c
u202bدینه : بولاخ ، خیرون اوْلسون آخارسانu202c
u202bچشمى خُمار بر افقِ آسمان شدىu202c
u202bافقلره خُمار-خُمار باخارسانu202c
۱۶
u202bحیدربابا ، ز صخره و سنگت به کوهسارu202c
u202bحیدر بابا ، داغین ، داشین ، سره سىu202c
کبکت به نغمه ، وز پیِ او جوجه رهسپارu202c
u202bکهلیک اوْخور ، دالیسیندا فره سىu202c
از برّة سفید و سیه ، گله بى شمارu202c
u202bقوزولارین آغى ، بوْزى ، قره سىu202c
u202bاى کاش گام مى زدم آن کوه و درّه راu202c
u202bبیر گئدیدیم داغ-دره لر اوزونىu202c
u202bمى خواندم آن ترانة » چوپان و برّه « راu202c
u202bاوْخویئدیم : » چوْبان ، قیتر قوزونى «u202c
۱۷
u202bدر پهندشتِ سُولى یِئر ، آن رشک آفتابu202c
u202bحیدر بابا ، سولى یئرین دوْزوْندهu202c
u202bجوشنده چشمه ها ز چمنها ، به پیچ و تابu202c
u202bبولاخ قئنیر چاى چمنین گؤزوندهu202c
u202bبولاغ اوْتى شناورِ سرسبز روى آبu202c
u202bبولاغ اوْتى اوْزَر سویون اوْزوْندهu202c
u202bزیبا پرندگان چون از آن دشت بگذرندu202c
u202bگؤزل قوشلار اوْردان گلیب ، گئچللرu202c
u202bخلوت کنند و آب بنوشند و بر پرندu202c
u202bخلوتلیوْب ، بولاخدان سو ایچللرu202c
۱۸
u202bوقتِ درو ، به سنبله چین داسها نگرu202c
u202bبیچین اوْستى ، سونبول بیچن اوْراخلارu202c
u202bگویى به زلف شانه زند شانه ها مگرu202c
u202bایله بیل کى ، زوْلفى دارار داراخلارu202c
در کشتزار از پىِ مرغان ، شکارگرu202c
u202bشکارچیلار بیلدیرچینى سوْراخلارu202c
u202bدوغ است و نان خشک ، غذاى دروگرانu202c
u202bبیچین چیلر آیرانلارین ایچللرu202c
u202bخوابى سبک ، دوباره همان کارِ بى کرانu202c
u202bبیرهوشلانیب ، سوْننان دوروب ، بیچللرu202c
۱۹
u202bحیدربابا ، چو غرصة خورشید شد نهانu202c
u202bحیدربابا ، کندین گوْنى باتانداu202c
u202bخوردند شام خود که بخوابند کودکانu202c
u202bاوشاقلارون شامین ئییوب ، یاتانداu202c
u202bوز پشتِ ابر غمزه کند ماه آسمانu202c
u202bآى بولوتدان چیخوب ، قاش-گؤز آتانداu202c
u202bاز غصّه هاى بى حدِ ما قصّه ساز کنu202c
u202bبیزدن ده بیر سن اوْنلارا قصّه دهu202c
u202bچشمان خفته را تو بدان غصّه باز کنu202c
u202bقصّه میزده چوخلى غم و غصّه دهu202c
۲۰
u202bقارى ننه چو قصّة شب ساز میکندu202c
u202bقارى ننه گئجه ناغیل دییَندهu202c
u202bکولاک ضربه اى زده ، در باز مى کندu202c
u202bکوْلک قالخیب ، قاپ-باجانى دؤیَندهu202c
u202bبا گرگ ، شَنگُلى سخن آغاز مى کندu202c
u202bقورد گئچینین شنگوْلوْسون ییندهu202c
u202bاى کاش بازگشته به دامان کودکىu202c
u202bمن قاییدیب ، بیرده اوشاق اوْلئیدیمu202c
u202bیک گل شکفتمى به گلستان کودکىu202c
u202bبیر گوْل آچیب ، اوْندان سوْرا سوْلئیدیمu202c
۲۱
u202bآن لقمه هاى نوشِ عسل پیشِ عمّه جانu202c
u202bعمّه جانین بال بلله سین ییه ردیمu202c
u202bخوردن همان و جامه به تن کردنم همانu202c
u202bسوْننان دوروب ، اوْس دوْنومى گییه ردیمu202c
u202bدر باغ رفته شعرِ مَتل خواندن آنچنان !u202c
u202bباخچالاردا تیرینگَنى دییه ردیمu202c
u202bآن روزهاى نازِ خودم را کشیدنم !u202c
u202bآى اؤزومى اوْ ازدیرن گوْنلریم !u202c
چو بى سوار گشته به هر سو دویدنم !u202c
u202bآغاج مینیپ ، آت گزدیرن گوْنلریم !u202c
۲۲
u202bهَچى خاله به رود کنار است جامه شوىu202c
u202bهَچى خالا چایدا پالتار یوواردىu202c
u202bمَمّد صادق به کاهگلِ بام ، کرده روىu202c
u202bمَمَد صادق داملارینى سوواردىu202c
u202bما هم دوان ز بام و زِ دیوار ، کو به کوىu202c
u202bهئچ بیلمزدیک داغدى ، داشدى ، دوواردىu202c
بازى کنان ز کوچه سرازیر مى شدیمu202c
u202bهریان گلدى شیلاغ آتیب ، آشاردیقu202c
u202bما بى غمان ز کوچه مگر سیر مى شدیم !u202c
u202bآللاه ، نه خوْش غمسیز-غمسیز یاشاردیقu202c
۲۳
u202bآن شیخ و آن اذان و مناجات گفتنشu202c
u202bشیخ الاسلام مُناجاتى دییه ردىu202c
u202bمشدى رحیم و دست یه لبّاده بردنشu202c
u202bمَشَدرحیم لبّاده نى گییه ردىu202c
حاجى على و دیزى و آن سیر خوردنشu202c
u202bمشْدآجلى بوْز باشلارى ییه ردىu202c
u202bبودیم بر عروسى وخیرات جمله شادu202c
u202bبیز خوْشودوق خیرات اوْلسون ، توْىu202c u202bاوْلسونu202c
u202bما را چه غم ز شادى و غم ! هر چه باد باد !u202c
u202bفرق ائلَمَز ، هر نوْلاجاق ، قوْى اولسونu202c
۲۴
u202bاسبِ مَلِک نیاز و وَرَندیل در شکارu202c
u202bملک نیاز ورندیلین سالاردىu202c
u202bکج تازیانه مى زد و مى تاخت آن سوارu202c
u202bآتین چاپوپ قئیقاجیدان چالاردىu202c
u202bدیدى گرفته گردنه ها را عُقاب وارu202c
u202bقیرقى تکین گدیک باشین آلاردىu202c
u202bوه ، دختران چه منظره ها ساز کرده اند !u202c
u202bدوْلائیا قیزلار آچیپ پنجرهu202c
u202bبر کوره راه پنجره ها باز کرده اند !u202c
u202bپنجره لرده نه گؤزل منظره !u202c
۲۵
u202bحیدربابا ، به جشن عروسى در آن دیارu202c
u202bحیدربابا ، کندین توْیون توتانداu202c
u202bزنها حنا - فتیله فروشند بار بارu202c
u202bقیز-گلینلر ، حنا-پیلته ساتانداu202c
u202bداماد سیب سرخ زند پیش پاىِ یارu202c
u202bبیگ گلینه دامنان آلما آتانداu202c
مانده به راهِ دخترکانِ تو چشمِ منu202c
u202bمنیم ده اوْ قیزلاروندا گؤزوم وارu202c
u202bدر سازِ عاشقانِ تو دارم بسى سخنu202c
u202bعاشیقلارین سازلاریندا سؤزوم وارu202c
۲۶
u202bاز عطر پونه ها به لبِ چشمه سارهاu202c
u202bحیدربابا ، بولاخلارین یارپیزىu202c
u202bاز هندوانه ، خربزه ، در کشتزارهاu202c
u202bبوْستانلارین گوْل بَسَرى ، قارپیزىu202c
u202bاز سقّز و نبات و از این گونه بارهاu202c
u202bچرچیلرین آغ ناباتى ، ساققیزىu202c
u202bمانده است طعم در دهنم با چنان اثرu202c
u202bایندى ده وار داماغیمدا ، داد وئررu202c
u202bکز روزهاى گمشده ام مى دهد خبرu202c
u202bایتگین گئدن گوْنلریمدن یاد وئررu202c
۲۷
u202bنوروز بود و مُرغ شباویز در سُرودu202c
u202bبایرامیدى ، گئجه قوشى اوخوردىu202c
u202bجورابِ یار بافته در دستِ یار بودu202c
u202bآداخلى قیز ، بیگ جوْرابى توْخوردىu202c
u202bآویخته ز روزنه ها شالها فرودu202c
u202bهرکس شالین بیر باجادان سوْخوردىu202c
u202bاین رسم شال و روزنه خود رسم محشرى u202bاست !u202c
u202bآى نه گؤزل قایدادى شال ساللاماق !u202c
u202bعیدى به شالِ نامزدان چیز دیگرى است !u202c
u202bبیگ شالینا بایراملیغین باغلاماق !u202c
۲۸
u202bبا گریه خواستم که همان شب روم به بامu202c
u202bشال ایسته دیم منده ائوده آغلادیمu202c
شالى گرفته بستم و رفتم به وقتِ شامu202c
u202bبیر شال آلیب ، تئز بئلیمه باغلادیمu202c
u202bآویخته ز روزنة خانة غُلامu202c
u202bغلام گیله قاشدیم ، شالى ساللادیمu202c
جوراب بست و دیدمش آن شب ز روزنهu202c
u202bفاطمه خالا منه جوراب باغلادىu202c
u202bبگریست خاله فاطمه با یاد خانْ ننهu202c
u202bخان ننه مى یادا سالیب ، آغلادىu202c
۲۹
u202bدر باغهاى میرزامحمد ز شاخسارu202c
u202bحیدربابا ، میرزَممدین باخچاسىu202c
u202bآلوچه هاى سبز وتُرش ، همچو گوشوارu202c
u202bباخچالارین تورشا-شیرین آلچاسىu202c
u202bوان چیدنى به تاقچه ها اندر آن دیارu202c
u202bگلینلرین دوْزمه لرى ، طاخچاسىu202c
u202bصف بسته اند و بر رفِ چشمم نشسته اندu202c
u202bهى دوْزوْلر گؤزلریمین رفیندهu202c
صفها به خط خاطره ام خیمه بسته اندu202c
u202bخیمه وورار خاطره لر صفیندهu202c
۳۰
u202bنوروز را سرشتنِ گِلهایِ چون طلاu202c
u202bبایرام اوْلوب ، قیزیل پالچیق اَزَللرu202c
u202bبا نقش آن طلا در و دیوار در جلاu202c
u202bناققیش ووروب ، اوتاقلارى بَزَللرu202c
u202bهر چیدنى به تاقچه ها دور از او بلاu202c
u202bطاخچالارا دوْزمه لرى دوْزللرu202c
رنگ حنا و فَنْدُقة دست دخترانu202c
u202bقیز-گلینین فندقچاسى ، حناسىu202c
u202bدلها ربوده از همه کس ، خاصّه مادرانu202c
u202bهَوَسله نر آناسى ، قایناناسىu202c
۳۱
u202bبا پیک بادکوبه رسد نامه و خبرu202c
u202bباکى چى نین سؤزى ، سوْوى ، کاغیذىu202c
u202bزایند گاوها و پر از شیر ، بام و درu202c
u202bاینکلرین بولاماسى ، آغوزىu202c
u202bآجیلِ چارشنبه ز هر گونه خشک و ترu202c
u202bچرشنبه نین گیردکانى ، مویزىu202c
آتش کنند روشن و من شرح داستانu202c
u202bقیزلار دییه ر : » آتیل ماتیل چرشنبهu202c
خود با زبان ترکىِ شیرین کنم بیان :u202c
u202bآینا تکین بختیم آچیل چرشنبه «u202c
u202bقیزلار دییه ر : « آتیل ماتیل چرشنبهu202c
۳۲
u202bبا تخم مرغ هاى گُلى رنگِ پُرنگارu202c
u202bیومورتانى گؤیچک ، گوللى بوْیاردیقu202c
u202bبا کودکان دهکده مى باختم قِمارu202c
u202bچاققیشدیریب ، سینانلارین سوْیاردیقu202c
u202bما در قِمار و مادرِ ما هم در انتظارu202c
u202bاوْیناماقدان بیرجه مگر دوْیاردیق ؟u202c
u202bمن داشتم بسى گل وقاپِ قمارهاu202c
u202bعلى منه یاشیل آشیق وئرردىu202c
u202bاز دوستان على و رضا یادگارهاu202c
u202bارضا منه نوروزگوْلى درردىu202c
۳۳
u202bنوروزعلى و کوفتنِ خرمنِ جُوَشu202c
u202bنوْروز على خرمنده وَل سوْرردىu202c
u202bپوشال جمع کردنش و رُفتن از نُوَشu202c
u202bگاهدان یئنوب ، کوْلشلرى کوْرردىu202c
u202bاز دوردستها سگ چوپان و عوعوَشu202c
u202bداغدان دا بیر چوْبان ایتى هوْرردىu202c
دیدى که ایستاده الاغ از صداى سگu202c
u202bاوندا ، گؤردن ، اولاخ ایاخ ساخلادىu202c
u202bبا گوشِ تیز کرده براى بلایِ سگu202c
u202bداغا باخیب ، قولاخلارین شاخلادىu202c
۳۴
u202bوقتِ غروب و آمدنِ گلّة دَوابu202c
u202bآخشام باشى ناخیرینان گلندهu202c
در بندِ ماست کُرّة خرها به پیچ و تابu202c
u202bقوْدوخلارى چکیب ، وورادیق بندهu202c
گلّه رسیده در ده و رفته است آفتابu202c
u202bناخیر گئچیب ، گئدیب ، یئتنده کندهu202c
u202bبر پشتِ کرّه ، کرّه سوارانِ دِه نگرu202c
u202bحیوانلارى چیلپاق مینیب ، قوْواردیقu202c
u202bجز گریه چیست حاصل این کار ؟ بِهْ نگرu202c
u202bسؤز چیخسایدى ، سینه گریب ، سوْواردیقu202c
۳۵
u202bشبها خروشد آب بهاران به رودبارu202c
u202bیاز گئجه سى چایدا سولار شاریلدارu202c
u202bدر سیل سنگ غُرّد و غلتد ز کوهسارu202c
u202bداش-قَیه لر سئلده آشیب خاریلدارu202c
u202bچشمانِ گرگ برق زند در شبانِ تارu202c
u202bقارانلیقدا قوردون گؤزى پاریلدارu202c
سگها شنیده بویِ وى و زوزه مى کشندu202c
u202bایتر ، گؤردوْن ، قوردى سئچیب ، اولاشدىu202c
u202bگرگان گریخته ، به زمین پوزه مى کشندu202c
u202bقورددا ، گؤردو ْن ، قالخیب ، گدیکدن آشدىu202c
۳۶
u202bبر اهل ده شبانِ زمستان بهانه اى استu202c
u202bقیش گئجه سى طؤله لرین اوْتاغىu202c
u202bوان کلبة طویله خودش گرمخانه اى استu202c
u202bکتلیلرین اوْتوراغى ، یاتاغىu202c
u202bدر رقصِ شعله ، گرم شدن خود فسانه اى استu202c
u202bبوخاریدا یانار اوْتون یاناغىu202c
u202bسِنجد میان شبچره با مغز گردکانu202c
u202bشبچره سى ، گیردکانى ، ایده سىu202c
u202bصحبت چو گرم شد برود تا به آسمانu202c
u202bکنده باسار گوْلوْب - دانیشماق سسىu202c
۳۷
u202bآمد ز بادکوبه پسرخاله ام شُجاu202c
u202bشجاع خال اوْغلونون باکى سوْقتىu202c
u202bبا قامتى کشیده و با صحبتى رساu202c
u202bدامدا قوران سماوارى ، صحبتىu202c
u202bدر بام شد سماور سوقاتیش به پاu202c
u202bیادیمدادى شسلى قدى ، قامتىu202c
u202bاز بختِ بد عروسى او شد عزاى اوu202c
u202bجؤنممه گین توْیى دؤندى ، یاس اوْلدىu202c
u202bآیینه ماند و نامزد و هاى هایِ اوu202c
u202bننه قیزین بخت آیناسى کاس اوْلدىu202c
۳۸
u202bچشمانِ ننه قیز به مَثَل آهوى خُتَنu202c
u202bحیدربابا ، ننه قیزین گؤزلرىu202c
u202bرخشنده را سخن چو شکر بود در دهنu202c
u202bرخشنده نین شیرین-شیرین سؤزلرىu202c
u202bترکى سروده ام که بدانند ایلِ منu202c
u202bترکى دئدیم اوْخوسونلار اؤزلرىu202c
u202bاین عمر رفتنى است ولى نام ماندگارu202c
u202bبیلسینلر کى ، آدام گئدر ، آد قالارu202c
تنها ز نیک و بد مزه در کام ماندگارu202c
u202bیاخشى-پیسدن آغیزدا بیر داد قالارu202c
۳۹
u202bپیش از بهار تا به زمین تابد آفتابu202c
u202bیاز قاباغى گوْن گوْنئیى دؤیَندهu202c
با کودکان گلولة برفى است در حسابu202c
u202bکند اوشاغى قار گوْلله سین سؤیَندهu202c
u202bپاروگران به سُرسُرة کوه در شتابu202c
u202bکوْرکچى لر داغدا کوْرک زوْیَندهu202c
u202bگویى که روحم آمده آنجا ز راه دورu202c
u202bمنیم روحوم ، ایله بیلوْن اوْردادورu202c
u202bچون کبک ، برفگیر شده مانده در حضورu202c
u202bکهلیک کیمین باتیب ، قالیب ، قاردادورu202c
۴۰
u202bرنگین کمان ، کلافِ رَسَنهاى پیرزنu202c
u202bقارى ننه اوزاداندا ایشینىu202c
خورشید ، روى ابر دهد تاب آن رسَنu202c
u202bگوْن بولوتدا اَییرردى تشینىu202c
دندان گرگ پیر چو افتاده از دهنu202c
u202bقورد قوْجالیب ، چکدیرنده دیشینىu202c
u202bاز کوره راه گله سرازیر مى شودu202c
u202bسوْرى قالخیب ، دوْلائیدان آشاردىu202c
u202bلبریز دیگ و بادیه از شیر مى شودu202c
u202bبایدالارین سوْتى آشیب ، داشاردىu202c
۴۱
u202bدندانِ خشم عمّه خدیجه به هم فشردu202c
u202bخجّه سلطان عمّه دیشین قیساردىu202c
کِز کرد مُلاباقر و در جاى خود فُسردu202c
u202bملا باقر عم اوغلى تئز میساردىu202c
u202bروشن تنور و ، دود جهان را به کام بُردu202c
u202bتندیر یانیب ، توْسسى ائوى باساردىu202c
u202bقورى به روى سیخ تنور آمده به جوشu202c
u202bچایدانیمیز ارسین اوْسته قایناردىu202c
u202bدر توى ساج ، گندم بوداده در خروشu202c
u202bقوْورقامیز ساج ایچینده اوْیناردىu202c
۴۲
u202bجالیز را به هم زده در خانه برده ایمu202c
u202bبوْستان پوْزوب ، گتیرردیک آشاغىu202c
u202bدر خانه ها به تخته - طبقها سپرده ایمu202c
u202bدوْلدوریردیق ائوده تاختا-طاباغىu202c
u202bاز میوه هاى پخته و ناپخته خورده ایمu202c
u202bتندیرلرده پیشیرردیک قاباغىu202c
u202bتخم کدوى تنبل و حلوایى و لبوu202c
u202bاؤزوْن ئییوْب ، توخوملارین چیتداردیقu202c
خوردن چنانکه پاره شود خُمره و سبوu202c
u202bچوْخ یئمکدن ، لاپ آز قالا چاتداردیقu202c
۴۳
از ورزغان رسیده گلابى فروشِ دهu202c
u202bورزغان نان آرموت ساتان گلندهu202c
u202bاز بهر اوست این همه جوش و خروشِ دهu202c
u202bاوشاقلارین سسى دوْشردى کندهu202c
دنیاى دیگرى است خرید و فروش دهu202c
u202bبیزده بویاننان ائشیدیب ، بیلندهu202c
u202bما هم شنیده سوى سبدها دویده ایمu202c
u202bشیللاق آتیب ، بیر قیشقریق سالاردیقu202c
u202bگندم بداده ایم و گلابى خریده ایمu202c
u202bبوغدا وئریب ، آرموتلاردان آلاردیقu202c
۴۴
u202bمهتاب بود و با تقى آن شب کنار رودu202c
u202bمیرزاتاغى نان گئجه گئتدیک چایاu202c
من محو ماه و ماه در آن آب غرق بودu202c
u202bمن باخیرام سئلده بوْغولموش آیاu202c
u202bزان سوى رود ، نور درخشید و هر دو زودu202c
u202bبیردن ایشیق دوْشدى اوْتاى باخچایاu202c
گفتیم آى گرگ ! و دویدیم سوى دهu202c
u202bاى واى دئدیک قورددى ، قئیتدیک قاشدیق
u202bچون مرغ ترس خورده پریدیم توى دهu202c
u202bهئچ بیلمه دیک نه وقت کوْللوکدن آشدیقu202c
۴۵
حیدربابا ، درخت تو شد سبز و سربلندu202c
u202bحیدربابا ، آغاجلارون اوجالدىu202c
لیک آن همه جوانِ تو شد پیر و دردمندu202c
u202bآمما حئییف ، جوانلارون قوْجالدىu202c
گشتند برّه هاى فربه تو لاغر و نژندu202c
u202bتوْخلیلارون آریخلییب ، آجالدىu202c
u202bخورشید رفت و سایه بگسترد در جهانu202c
u202bکؤلگه دؤندى ، گوْن باتدى ، قاش قَرَلدىu202c
چشمانِ گرگها بدرخشید آن زمانu202c
u202bقوردون گؤزى قارانلیقدا بَرَلدىu202c
۴۶
u202bگویند روشن است چراغ خداى دهu202c
ائشیتمیشم یانیر آللاه چیراغىu202c
u202bدایر شده است چشمة مسجد براى دهu202c
دایر اوْلوب مسجدیزوْن بولاغىu202c
u202bراحت شده است کودک و اهلِ سراى دهu202c
u202bراحت اوْلوب کندین ائوى ، اوشاغىu202c
u202bمنصور خان همیشه توانمند و شاد باد !u202c
u202bمنصورخانین الی-قوْلى وار اوْلسونu202c
u202bدر سایه عنایت حق زنده یاد باد !u202c
u202bهاردا قالسا ، آللاه اوْنا یار اوْلسونu202c
۴۷
u202bحیدربابا ، بگوى که ملاى ده کجاست ؟u202c
u202bحیدربابا ، ملا ابراهیم وار ، یا یوْخ ؟u202c
u202bآن مکتب مقدّسِ بر پایِ ده کجاست ؟u202c
u202bمکتب آچار ، اوْخور اوشاقلار ، یا یوْخ ؟u202c
u202bآن رفتنش به خرمن و غوغاى ده کجاست ؟u202c
u202bخرمن اوْستى مکتبى باغلار ، یا یوْخ ؟u202c
u202bاز من به آن آخوند گرامى سلام باد !u202c
u202bمندن آخوندا یتیررسن سلامu202c
u202bعرض ارادت و ادبم در کلام باد !u202c
u202bادبلى بیر سلامِ مالاکلامu202c
۴۸
u202bتبریز بوده عمّه و سرگرم کار خویشu202c
u202bخجّه سلطان عمّه گئدیب تبریزهu202c
u202bما بى خبر ز عمّه و ایل و تبار خویشu202c
u202bآمما ، نه تبریز ، کى گلممیر بیزهu202c
برخیز شهریار و برو در دیار خویشu202c
u202bبالام ، دورون قوْیاخ گئداخ ائممیزهu202c
u202bبابا بمرد و خانة ما هم خراب شدu202c
u202bآقا اؤلدى ، تو فاقیمیز داغیلدىu202c
هر گوسفندِ گم شده ، شیرش برآب شدu202c
u202bقوْیون اوْلان ، یاد گئدوْبَن ساغیلدىu202c
۴۹
u202bدنیا همه دروغ و فسون و فسانه شدu202c
u202bحیدربابا ، دوْنیا یالان دوْنیادىu202c
u202bکشتیّ عمر نوح و سلیمان روانه شدu202c
u202bسلیماننان ، نوحدان قالان دوْنیادىu202c
u202bناکام ماند هر که در این آشیانه شدu202c
u202bاوغول دوْغان ، درده سالان دوْنیادىu202c
u202bبر هر که هر چه داده از او ستانده استu202c
u202bهر کیمسَیه هر نه وئریب ، آلیبدىu202c
u202bنامى تهى براى فلاطون بمانده استu202c
u202bافلاطوننان بیر قورى آد قالیبدىu202c
۵۰
u202bحیدربابا ، گروه رفیقان و دوستانu202c
u202bحیدربابا ، یار و یولداش دؤندوْلرu202c
u202bبرگشته یک یک از من و رفتند بى نشانu202c
u202bبیر-بیر منى چؤلده قوْیوب ، چؤندوْلرu202c
u202bمُرد آن چراغ و چشمه بخشکید همچنانu202c
u202bچشمه لریم ، چیراخلاریم ، سؤندوْلرu202c
خورشید رفت روى جهان را گرفت غمu202c
u202bیامان یئرده گؤن دؤندى ، آخشام اوْلدىu202c
u202bدنیا مرا خرابة شام است دم به دمu202c
u202bدوْنیا منه خرابهٔ شام اوْلدىu202c
۵۱
u202bقِپچاق رفتم آن شب من با پسر عموu202c
u202bعم اوْغلینان گئدن گئجه قیپچاغاu202c
u202bاسبان به رقص و ماه درآمد ز روبروu202c
u202bآى کى چیخدى ، آتلار گلدى اوْیناغاu202c
u202bخوش بود ماهتاب در آن گشتِ کو به کوu202c
u202bدیرماشیردیق ، داغلان آشیردیق داغاu202c
u202bاسب کبودِ مش ممى خان رقص جنگ کردu202c
u202bمش ممى خان گؤى آتینى اوْیناتدىu202c
u202bغوغا به کوه و درّه صداى تفنگ کردu202c
u202bتفنگینى آشیردى ، شاققیلداتدىu202c
۵۲
u202bدر درّة قَره کوْل و در راه خشگنابu202c
u202bحیدربابا ، قره کوْلون دره سىu202c
u202bدر صخره ها و کبک گداران و بندِ آبu202c
u202bخشگنابین یوْلى ، بندى ، بره سىu202c
u202bکبکانِ خالدار زرى کرده جاى خوابu202c
u202bاوْردا دوْشَر چیل کهلیگین فره سىu202c
u202bزانجا چو بگذرید زمینهاى خاک ماستu202c
u202bاوْردان گئچر یوردوموزون اؤزوْنهu202c
u202bاین قصّه ها براى همان خاکِ پاک ماستu202c
u202bبیزده گئچک یوردوموزون سؤزوْنهu202c
۵۳
امروز خشگناب چرا شد چنین خراب ؟u202c
u202bخشگنابى یامان گوْنه کیم سالیب ؟u202c
u202bبا من بگو : که مانده ز سادات خشگناب ؟u202c
u202bسیدلردن کیم قیریلیب ، کیم قالیب ؟u202c
u202bاَمیر غفار کو ؟ کجا هست آن جناب ؟u202c
u202bآمیرغفار دام-داشینى کیم آلیب ؟u202c
u202bآن برکه باز پر شده از آبِ چشمه سار ؟u202c
u202bبولاخ گنه گلیب ، گؤلى دوْلدورور ؟u202c
u202bیا خشک گشته چشمه و پژمرده کشتزار ؟u202c
u202bیا قورویوب ، باخچالارى سوْلدورور ؟u202c
۵۴
u202bآمیرغفار سرورِ سادات دهر بودu202c
u202bآمیر غفار سیدلرین تاجییدىu202c
u202bدر عرصه شکار شهان نیک بهر بودu202c
u202bشاهلار شکار ائتمه سى قیقاجییدىu202c
با مَرد شَهد بود و به نامرد زهر بودu202c
u202bمَرده شیرین ، نامرده چوْخ آجییدىu202c
لرزان براى حق ستمدیدگان چو بیدu202c
u202bمظلوملارین حقّى اوْسته اَسَردىu202c
u202bچون تیغ بود و دست ستمکار مى بریدu202c
u202bظالم لرى قیلیش تکین کَسَردىu202c
۵۵
u202bمیر مصطفى و قامت و قدّ کشیده اشu202c
u202bمیر مصطفا دایى ، اوجا بوْى باباu202c
u202bآن ریش و هیکل چو تولستوى رسیده اشu202c
u202bهیکللى ،ساققاللى ، توْلستوْى باباu202c
شکّر زلب بریزد و شادى ز دیده اشu202c
u202bائیلردى یاس مجلسینى توْى باباu202c
u202bاو آبرو عزّت آن خشگناب بودu202c
u202bخشگنابین آبروسى ، اَردَمىu202c
u202bدر مسجد و مجالس ما آفتاب بودu202c
u202bمسجدلرین ، مجلسلرین گؤرکَمىu202c
۵۶
u202bمجدالسّادات خندة خوش مى زند چو باغu202c
u202bمجدالسّادات گوْلردى باغلارکیمىu202c
u202bچون ابر کوهسار بغُرّد به باغ و راغu202c
u202bگوْروْلدردى بولوتلى داغلارکیمىu202c
u202bحرفش زلال و روشن چون روغن چراغu202c
u202bسؤز آغزیندا اریردى یاغلارکیمىu202c
u202bبا جَبهتِ گشاده ، خردمند دیه بودu202c
u202bآلنى آچیق ، یاخشى درین قاناردىu202c
u202bچشمان سبز او به زمرّد شبیه بودu202c
u202bیاشیل گؤزلر چیراغ تکین یاناردىu202c
۵۷
آن سفره هاى باز پدر یاد کردنى استu202c
u202bمنیم آتام سفره لى بیر کیشییدىu202c
u202bآن یاریش به ایل من انشا کردنى استu202c
u202bائل الیندن توتماق اوْنون ایشییدىu202c
u202bروحش به یاد نیکى او شاد کردنى استu202c
u202bگؤزللرین آخره قالمیشییدىu202c
u202bوارونه گشت بعدِ پدر کار روزگارu202c
u202bاوْننان سوْرا دؤنرگه لر دؤنوْبلرu202c
u202bخاموش شد چراغ محبت در این دیارu202c
u202bمحبّتین چیراخلارى سؤنوْبلرu202c
۵۸
u202bبشنو ز میرصالح و دیوانه بازیشu202c
u202bمیرصالحین دلى سوْلوق ائتمه سىu202c
u202bسید عزیز و شاخسى و سرفرازیشu202c
u202bمیر عزیزین شیرین شاخسِى گئتمه سىu202c
u202bمیرممّد و نشستن و آن صحنه سازیشu202c
u202bمیرممّدین قورولماسى ، بیتمه سىu202c
امروز گفتنم همه افسانه است و لافu202c
u202bایندى دئسک ، احوالاتدى ، ناغیلدىu202c
u202bبگذشت و رفت و گم شد و نابود ، بى گزافu202c
u202bگئچدى ، گئتدى ، ایتدى ، باتدى ، داغیلدىu202c
۵۹
u202bبشنو ز میر عبدل و آن وسمه بستنشu202c
u202bمیر عبدوْلوْن آیناداقاش یاخماسىu202c
u202bتا کُنج لب سیاهى وسمه گسستنشu202c
u202bجؤجیلریندن قاشینین آخماسىu202c
u202bاز بام و در نگاهش و رعنا نشستنشu202c
u202bبوْیلانماسى ، دام-دوواردان باخماسىu202c
u202bشاه عبّاسین دوْربوْنى ، یادش بخیر !u202c
u202bشاه عبّاسین دوْربوْنى ، یادش بخیر !u202c
u202bخشگنابین خوْش گوْنى ، یادش بخیر !u202c
u202bخشگنابین خوْش گوْنى ، یادش بخیر !u202c
۶۰
u202bعمّه ستاره نازک را بسته در تنورu202c
u202bستاره عمّه نزیک لرى یاپاردىu202c
هر دم رُبوده قادر از آنها یکى به روزu202c
u202bمیرقادر ده ، هر دم بیرین قاپاردىu202c
u202bچون کُرّه اسب تاخته و خورده دور دورu202c
u202bقاپیپ ، یئیوْب ، دایچاتکین چاپاردىu202c
u202bآن صحنة ربودنِ نان خنده دار بودu202c
u202bگوْلمه لیدى اوْنون نزیک قاپپاسىu202c
u202bسیخ تنور عمّه عجب ناگوار بود !u202c
u202bعمّه مینده ارسینینین شاپپاسىu202c
۶۱
گویند میر حیدرت اکنون شده است پیرu202c
u202bحیدربابا ، آمیر حیدر نئینیوْر ؟u202c
u202bبرپاست آن سماور جوشانِ دلپذیرu202c
u202bیقین گنه سماوارى قئینیوْرu202c
شد اسبْ پیر و ، مى جَوَد از آروارِ زیرu202c
داى قوْجالیب ، آلت انگینن چئینیوْرu202c
u202bابرو فتاده کُنج لب و گشته گوش کرu202c
u202bقولاخ باتیب ، گؤزى گیریب قاشیناu202c
u202bبیچاره عمّه هوش ندارد به سر دگرu202c
u202bیازیق عمّه ، هاوا گلیب باشیناu202c
۶۲
u202bمیر عبدل آن زمان که دهن باز مى کندu202c
u202bخانم عمّه میرعبدوْلوْن سؤزوْنىu202c
عمّه خانم دهن کجى آغاز مى کندu202c
u202bائشیدنده ، ایه ر آغز-گؤزوْنىu202c
u202bبا جان ستان گرفتنِ جان ساز مى کندu202c
u202bمَلْکامِدا وئرر اوْنون اؤزوْنىu202c
u202bتا وقت شام و خوابِ شبانگاه مى رسدu202c
u202bدعوالارین شوخلوغیلان قاتاللارu202c
u202bشوخى و صلح و دوستى از راه مى رسدu202c
u202bاتى یئیوْب ، باشى آتیب ، یاتاللارu202c
۶۳
u202bفضّه خانم گُزیدة گلهاى خشگنابu202c
u202bفضّه خانم خشگنابین گوْلییدىu202c
u202bیحیى ، غلامِ دختر عمو بود در حسابu202c
u202bآمیریحیا عمقزینون قولییدىu202c
رُخساره نیز بود هنرمند و کامیابu202c
u202bرُخساره آرتیستیدى ، سؤگوْلییدىu202c
u202bسید حسین ز صالح تقلید مى کندu202c
u202bسیّد حسین ، میر صالحى یانسیلارu202c
u202bبا غیرت است جعفر و تهدید مى کندu202c
u202bآمیرجعفر غیرتلى دیر ، قان سالارu202c
۶۴
u202bاز بانگ گوسفند و بز و برّه و سگانu202c
سحر تئزدن ناخیرچیلار گَلَردىu202c
u202bغوغا به پاست صبحدمان ، آمده شبانu202c
u202bقوْیون-قوزى دام باجادا مَلَردىu202c
u202bدر بندِ شیر خوارة خود هست عمّه جانu202c
u202bعمّه جانیم کؤرپه لرین بَلَردىu202c
u202bبیرون زند ز روزنه دود تَنورهاu202c
u202bتندیرلرین قوْزاناردى توْسیسىu202c
u202bاز نانِ گرم و تازه دَمَد خوش بَخورهاu202c
u202bچؤرکلرین گؤزل اییى ، ایسیسىu202c
۶۵
پرواز دسته دستة زیبا کبوترانu202c
u202bگؤیرچینلر دسته قالخیب ، اوچاللارu202c
u202bگویى گشاده پردة زرّین در آسمانu202c
u202bگوْن ساچاندا ، قیزیل پرده آچاللارu202c
u202bدر نور ، باز و بسته شود پرده هر زمانu202c
u202bقیزیل پرده آچیب ، ییغیب ، قاچاللارu202c
در اوج آفتاب نگر بر جلال کوهu202c
u202bگوْن اوجالیب ، آرتارداغین جلالىu202c
u202bزیبا شود جمال طبیعت در آن شکوهu202c
u202bطبیعتین جوانلانار جمالىu202c
۶۶
گر کاروان گذر کند از برفِ پشت کوهu202c
u202bحیدربابا ، قارلى داغلار آشانداu202c
u202bشب راه گم کند به سرازیرى ، آن گروهu202c
u202bگئجه کروان یوْلون آزیب ، چاشانداu202c
u202bباشم به هر کجاى ، ز ایرانِ پُرشُکوهu202c
u202bمن هارداسام ، تهراندا یا کاشانداu202c
u202bچشمم بیابد اینکه کجا هست کاروانu202c
u202bاوزاقلاردان گؤزوم سئچر اوْنلارىu202c
u202bآید خیال و سبقت گیرد در آن میانu202c
u202bخیال گلیب ، آشیب ، گئچر اوْنلارىu202c
۶۷
u202bاى کاش پشتِ دامْ قَیَه ، از صخره هاى توu202c
u202bبیر چیخئیدیم دام قیه نین داشیناu202c
u202bمى آمدم که پرسم از او ماجراى توu202c
u202bبیر باخئیدیم گئچمیشینه ، یاشیناu202c
u202bبینم چه رفته است و چه مانده براى توu202c
u202bبیر گورئیدیم نه لر گلمیش باشیناu202c
u202bروزى چو برفهاى تو با گریه سر کنمu202c
u202bمنده اْونون قارلاریلان آغلاردیمu202c
u202bدلهاى سردِ یخ زده را داغتر کنمu202c
u202bقیش دوْندوران اوْرکلرى داغلاردیمu202c
۶۸
u202bخندان شده است غنچة گل از براى دلu202c
u202bحیدربابا ، گوْل غنچه سى خنداندىu202c
u202bلیکن چه سود زان همه ، خون شد غذاى دلu202c
u202bآمما حئیف ، اوْرک غذاسى قاندىu202c
u202bزندانِ زندگى شده ماتم سراى دلu202c
u202bزندگانلیق بیر قارانلیق زینداندىu202c
u202bکس نیست تا دریچة این قلعه وا کندu202c
u202bبو زیندانین دربچه سین آچان یوْخu202c
u202bزین تنگنا گریزد و خود را رها کندu202c
u202bبو دارلیقدان بیرقورتولوب ، قاچان یوْخu202c
۶۹
u202bحیدربابا ، تمام جهان غم گرفته استu202c
u202bحیدربابا گؤیلر بوْتوْن دوماندىu202c
u202bوین روزگارِ ما همه ماتم گرفته استu202c
u202bگونلریمیز بیر-بیریندن یاماندىu202c
u202bاى بد کسى که که دست کسان کم گرفته استu202c
u202bبیر-بیروْزدن آیریلمایون ، آماندىu202c
u202bنیکى برفت و در وطنِ غیر لانه کردu202c
u202bیاخشیلیغى الیمیزدن آلیبلارu202c
u202bبد در رسید و در دل ما آشیانه کردu202c
u202bیاخشى بیزى یامان گوْنه سالیبلارu202c
۷۰
u202bآخر چه شد بهانة نفرین شده فلک ؟u202c
u202bبیر سوْروشون بو قارقینمیش فلکدنu202c
u202bزین گردش زمانه و این دوز و این کلک ؟u202c
u202bنه ایستیوْر بو قوردوغى کلکدن ؟u202c
u202bگو این ستاره ها گذرد جمله زین اَلَکu202c
u202bدینه گئچیرت اولدوزلارى الکدنu202c
u202bبگذار تا بریزد و داغان شود زمینu202c
u202bقوْى تؤکوْلسوْن ، بو یئر اوْزى داغیلسینu202c
u202bدر پشت او نگیرد شیطان دگر کمینu202c
u202bبو شیطانلیق قورقوسى بیر ییغیلسینu202c
۷۱
اى کاش مى پریدم با باد در شتابu202c
u202bبیر اوچئیدیم بو چیرپینان یئلیننu202c
u202bاى کاش مى دویدم همراه سیل و آبu202c
u202bباغلاشئیدیم داغدان آشان سئلیننu202c
u202bبا ایل خود گریسته در آن ده خرابu202c
u202bآغلاشئیدیم اوزاق دوْشَن ائلیننu202c
u202bمى دیدم از تبار من آنجا که مانده است ؟u202c
u202bبیر گؤرئیدیم آیریلیغى کیم سالدىu202c
u202bوین آیه فراق در آنجا که خوانده است ؟u202c
u202bاؤلکه میزده کیم قیریلدى ، کیم قالدىu202c
۷۲
u202bمن هم به چون تو کوه بر افکنده ام نَفَسu202c
u202bمن سنون تک داغا سالدیم نَفَسىu202c
u202bفریاد من ببر به فلک ، دادِ من برسu202c
u202bسنده قئیتر ، گوْیلره سال بو سَسىu202c
u202bبر جُغد هم مباد چنین تنگ این قفسu202c
u202bبایقوشوندا دار اوْلماسین قفسىu202c
u202bدر دام مانده شیرى و فریاد مى کندu202c
u202bبوردا بیر شئر داردا قالیب ، باغیریرu202c
u202bدادى طَلب ز مردمِ بیداد مى کندu202c
u202bمروّت سیز انسانلارى چاغیریرu202c
۷۳
تا خون غیرت تو بجوشد ز کوهسارu202c
u202bحیدربابا ، غیرت قانون قاینارکنu202c
u202bتا پَر گرفته باز و عقابت در آن کنارu202c
u202bقره قوشلار سنن قوْپوپ ، قالخارکنu202c
u202bبا تخته سنگهایت به رقصند و در شکارu202c
u202bاوْ سیلدیریم داشلارینان اوْینارکنu202c
برخیز و نقش همّت من در سما نگرu202c
u202bقوْزان ، منیم همّتیمى اوْردا گؤرu202c
u202bبرگَرد و قامتم به سرِ دارها نگرu202c
u202bاوردان اَییل ، قامتیمى داردا گؤرu202c
۷۴
u202bدُرنا ز آسمان گذرد وقت شامگاهu202c
u202bحیدربابا . گئجه دورنا گئچندهu202c
u202bکوْراوْغلى در سیاهى شب مى کند نگاهu202c
u202bکوْراوْغلونون گؤزى قارا سئچندهu202c
u202bقیرآتِ او به زین شده و چشم او به راهu202c
u202bقیر آتینى مینیب ، کسیب ، بیچندهu202c
u202bمن غرق آرزویم و آبم نمى بردu202c
u202bمنده بوردان تئز مطلبه چاتمارامu202c
u202bایوَز تا نیاید خوابم نمى بردu202c
u202bایوز گلیب ، چاتمیونجان یاتمارامu202c
۷۵
u202bمردانِ مرد زاید از چون تو کوهِ نورu202c
u202bحیدربابا ، مرد اوْغوللار دوْغگینانu202c
u202bنامرد را بگیر و بکن زیر خاکِ گورu202c
u202bنامردلرین بورونلارین اوْغگینانu202c
چشمانِ گرگِ گردنه را کور کن به زورu202c
u202bگدیکلرده قوردلارى توت ، بوْغگینانu202c
u202bبگذار برّه هاى تو آسوده تر چرندu202c
u202bقوْى قوزولار آیین-شایین اوْتلاسینu202c
u202bوان گلّه هاى فربه تو دُنبه پرورندu202c
u202bقوْیونلارون قویروقلارین قاتلاسینu202c
۷۶
u202bحیدربابا ، دلِ تو چو باغِ تو شاد باد !u202c
u202bحیدربابا ، سنوْن گؤیلوْن شاد اوْلسونu202c
u202bشَهد و شکر به کام تو ، عمرت زیاد باد !u202c
u202bدوْنیا وارکن ، آغزون دوْلى داد اوْلسونu202c
u202bوین قصّه از حدیث من و تو به یاد باد !u202c
u202bسنن گئچن تانیش اوْلسون ، یاد اوْلسونu202c
u202bگو شاعرِ سخنورِ من ، شهریارِ منu202c
u202bدینه منیم شاعر اوْغلوم شهریارu202c
u202bعمرى است مانده در غم و دور از دیارِ منu202c u202c
u202bبیر عمر دوْر غم اوْستوْنه غم قالارu202c